Miło mi poinformować, że od 1 stycznia 2009 roku blog znalazł nowe, bardziej przyjazne w nawigowaniu miejsce pod adresem:

Chociaż nie przepadam za cygarowatymi piórami, przyznać muszę, że wraz z upływem czasu i ilości przechodzącym przez ręce egzemplarzy, z coraz większym zainteresowaniem i sympatią spoglądam w stronę linii Balance Sheaffera.
Nie dotyczy to rzecz jasna wszystkich modeli, tylko tych wcześniejszych (sprzed 1942 roku, a po nim tylko Triumph), w których niezwykle miłe dla oka i eleganckie smukłości nie zostały jeszcze zastąpione nudniejszym owalem. Najwyraźniej mam też słabość do przeźroczystych korpusów, chociaż z drugiej strony klasyczne demonstratory nie chwytają mnie bardzo za serce.
Tak czy owak, jako jedno z podręcznych, zawsze napełnionych atramentem piór, trafił na biurko ten oto Sheaffer Balance:

Pióro wyposażone jest w stalówkę Feather Touch, zaprezentowaną przez Sheaffera po raz pierwszy w 1931 roku. Jej końcówka została zaprojektowana w takic sposób, żeby piórem można było pisać z dwóch stron. Być może inne egzemplarze zdają egzamin, ale mój zdecydowanie lepiej pisze w klasycznym ustawieniu. Możliwe, że decydujący jest tu fakt, że to italic, co zresztą przesądziło o wyborze. Italic bowiem najbardziej (wizualnie) przypomina klasycznego flexa.

Model posiada system napełniania typu plunger filler, zwany też systemem odwróconej strzykawki, który - jeśli tylko jest w pełni sprawny - rzeczywiście może przyprawić o zachwyt. Jeden ruch "tłoka" w dół napełnia niemal cały korpus atramentem, co można potem podziwiać przez półprzeźroczysty korpus.
System ten Sheaffer wprowadził w linii WASP Clipper w 1934 roku i stosował w niemal wszystkich modelach (alternatywnie z klasycznym lever fillerem) aż do pojawienia się systemu Touchdown w 1949 roku.

Klips. Jeden z najbardziej (w mojej opinii) eleganckich klipsów w historii - Radius Clip - szerszy u góry, przechodzący tu w łezkę, zwężający się ku dołowi, zakończony połową kuli. Pióra z tym klipsem produkowane były od 1937 roku do II Wojny Światowej.

Pióro nie jest z serii Lifetime, więc nie ma białej kropki. Klasyczna czerń z pozłacanymi dodatkami tylko w postaci niezbyt szerokiej obrączki i klipsa jest w tym piórze bardzo elegancka i ponadczasowa. Miło nim pisać, miło na nie spoglądać.

Na koniec nieco "techniki". Tak to pióro wyglądało kiedy do niego usiadłam:

A tak po dłuższej chwili:

Coraz bardziej podoba mi się Houston i jego pióra. Po Jiffy, w którym zastosowano prosty system strzykawkowy (syringe filler) teraz trafił mi się Snapfil tego samego producenta.
Pióro z tradycyjnym dla tej firmy "taperem" mniej więcej od połowy korpusu, aż do jego końca i ciekawym rozwiązaniem napełniania.
Snapfiller to system dźwigienkowy, który w porównaniu do tradycyjnego lewarka (opatentowanego przez Sheaffera) - po pierwsze podnosi się z przeciwnej strony (od prawej do lewej, a nie jak klasycznie od lewej do prawej), po wtóre ma pod dźwignią główną schowaną mniejszą, która ustawiona pod kątem prostym do wewnętrznej blaszki, dociska ją, powodując tym samym jej sprężanie i rozprężanie i pobór atramentu.
Nazwa systemu wzięła się z charakterystycznego dźwięku "snap", kiedy mała dźwignia chowa się w dużej i obie wracają do pierwotnego ustawienia. Fajne!

snapfiller - Snapfil by Houston, c.1920

Pióro Snapfil, jak Jiffy, jest bardzo dobrej jakości. Wykonane z utwardzanego kauczuku (bhr) z gładką, pozłacaną koszulką, co jest rzadko spotykaną wersją. Houston produkował także pióra ze złotymi koszulkami, ale najczęściej spotkać można czarne pióra - gładkie lub cyzelowane, także z obrączkami na korpusach lub skuwkach. Pełne pozłacane lub złote koszulki są w przypadku tego producenta "uncommon" lub "unusual" :-)

Snapfil w całości (capped)


Snapfil bez skuwki (uncapped)


Snapfil ze skuwką na końcu korpusu (posted)


złota stalówka Snapfil 2 - rozmiar F flex

O samej firmie będzie przy okazji, bo jej historia jest niezwykle ciekawa - dzisiaj tylko zdjęcia, bo jestem... urzeczona. W tym piórze celebrować mogę wszystko - począwszy od połączenia półprzeźroczystego celuloidu (z czarnymi paseczkami) z czarnym celuloidem i kauczukiem (szczyt skuwki), poprzez klips do wyśmienitej, dźwięcznej stalówki. Dopracowanie szczegółów, jakość i estetyka na najwyższym, światowym poziomie.
Siedzę, wzdycham i piszę.

Firma: L.C. Hardtmuth
Model: Koh-I-Noor 520
Rok produkcji: c.1939
Wielkość: duże pióro (przez duże D) - 13,5 cm ze skuwką zakręconą i niemal 17 cm z nałożoną na koniec korpusu; średnica skuwki - 1,3 cm.

Fotostory:

Na tak zwany warsztacie mam teraz Sheaffera z lat 60ych w wersji Touchdown i ponieważ szczęśliwie udało mi się go rozłożyć na części pierwsze, postanowiłam podzielić się tą dobrą nowiną.

Sheaffer c.1964 ze stalówką tzw. "short Triumph" - w częściach

Jak widać w tak niewielkim "upchano" tak wiele:
1. skuwka
2. pierścień (pomiedzy sekcją a korpusem)
3. korpus
4. pokrętło rączki systemu
5. stalówka
6. sekcja (obsadka)
7. zatrzask skuwki
8. spływak
9. uszczelka (pomiędzy spływakiem a łącznikiem)
10. łącznik (wkręcany w sekcję z otworem na część spływaka)
11. rączka systemu (to ona, jej ruch wytwarza podciśnienie, które spręża i rozpręża gumkę)
12. najbardziej technologicznie zaawansowany element :-) - śruba do skręcenia rączki z pokrętłem
13. metalowa osłona gumki (z trzema otworami - dwa po bokach, jeden na końcu)
14. gumka w rozmiarze 14 1/2 przed przycięciem

Sheaffer Triumph Valiant, c.1950

Ależ mnie to pióro ucieszyło! Szczególnie, że producent niemal kompletnie nieznany, a pióro pod względem jakości wykonania i walorów pisarskich określiłabym mianem "najwyższej półki".

Jiffy, syringe-filler (strzykawka), BHR, c. 1920

Jedną z najfajniejszych czynności, które towarzyszą tego typu piórom jest z szukanie informacji i odkrywanie ich historii. Oczywiście pierwszą podstawową jest sprawdzenie funkcjonalności. Prostota niektórych rozwiązań chyba nigdy nie przestanie mnie zachwycać, szczególnie gdy wraz z empirycznym poznawaniem działania mechanizmu okazuje się, że pomimo swoich około 88 lat działa wyśmienicie i z powodzeniem może służyć, i to mnie:) Czuję się zaszczycona.

Jiffy, syringe-filler (strzykawka), BHR, c. 1920 - widok mechanizmu z naciągniętym do środka atramentem

Ciekawa forma, która nieco przypomina pióra nabiurkowe - wydłużony, zwężający się ku końcowi korpus, w tym przypadku odkręcany mniej więcej w połowie swojej długości. Żeby się nie męczyć, producent wymyślił coś w rodzaju pokrętełka na samym końcu - żłobkowany element, który spełnia swoją rolę idealnie, chroniąc przy tym jak mniemam korpus od wycierania.

Wyśmienita, flexowa (miękka), dźwięczna stalówka i co bardzo ważne, oryginalna dla pióra. Pisze kreską od F do M, a jeśli się mocniej przyłożyć to się podda i wykrzesa z siebie B. Nic tylko mruczeć.

W skrócie historia tego producenta (na podstawie Lion&King oraz dostępnych mi książek) przedstawia się następująco:
William Andrew Houston rozpoczął swoją przygodę z piórem około 1908 roku, w msc. Tracy (Minnesota), gdzie założył pierwszą firmę pod nazwą Houston Pen Co. Około 1912 roku przeniósł się do Sioux City (Iowa), gdzie do 1926 roku zarządzał (a potem był tylko jej menadżerem) firmą General Manufacturing Co (zmiana nazwy z Houston Pen Co w 1921r.) Z tego okresu pochodzą pióra Houston-Snapfil i Snapfil. W 1917 roku powstaje firma Jiffy Pen Co, również w Sioux City, którą prowadził samodzielnie i którą odsprzedał norweskiemu emigrantowi w 1923r. Nowy nabywca pod marką Jiffy produkował pióra do 1936 roku.

Znalazłam też informację, że Houston "rości" sobie prawa do najmniejszego (55 mm) i największego (18,5 cm) pióra.

Jiffy nie były zresztą takie małe, jakby wskazywało na to kółeczko na szczycie. Pióra tego typu zasadniczo uważa się za kobiece i w większości przypadków rzeczywiście nie przekraczają 10-11 cm, choć zdarzają się wyjątki - np. jeden z modeli Sheaffer Balance (pełnowymiarowe, a może nawet większe pióro w wersji "Ring Top").

Jiffy i Waterman 452 - porównanie wielkości

Ktoś musiał o Jiffy'ego dbać. Jest w wyśmienitym jak na swój wiek stanie, co także świadczy o jego jakości. Gwinty w świetnej kondycji, łączenie na korpusie bez najmniejszej nierówności. Jako ozdobę zastosowano tu bardzo szeroką obrączkę (1,6 cm) wykonaną z 14K złota, co stawia Houstona na pozycji jednego z tych wspaniałych producentów, którym pomimo najwyższej klasy piór nie udało się zrobić zawrotnej kariery i wypłynąć na szerokie, światowe wody. Tym cenniejszy jest to dla mnie egzemplarz.

I jeszcze jedno, czy Jiffy nie przypomina Wam trochę Eversharpa Skyline'a?

Dzisiaj będzie fotostory.

szczyt skuwki Montblanc 12 (1920-1928)


korpus MB12 z wysuniętą stalówką


u dołu: stalówka od Duofolda Seniora





spływak MB12


od lewej MB 246G, MB 136G


MB 136G, MB 246G


MB 136G, MB 246G

Powiązanie kolekcjonerstwa (jakiegokolwiek) z literaturą tematyczną jest dla mnie oczywiste. Rzecz jasna u podstaw leży ciekawość - nie tylko ta związana z potrzebą identyfikacji poszczególnych modeli, ale także ta, nazwijmy ją - historyczna, która szuka odpowiedzi na pytania: kto?, gdzie?, dlaczego?.
Jakoś tak niepostrzeżenie książki stały się równie ważne jak pióra, a w niektórych przypadkach nawet ważniejsze. Bardzo ładnie ujął to jeden z amerykańskich kolekcjonerów, który na zapytanie o bibliografię odpowiedział:
- "też mnie zastanawia dlaczego najcenniejsze moje pióra leżą na biurku, a niektóre książki trzymam w sejfie".

Mój szczęśliwy dzień tym razem wiąże się z nadejściem wraz z pocztą jednej z perełek - "Pelikan - Schreibgerate", wydanej w 2004 roku na 75-lecie firmy. Monografia "totalna", autorstwa panów Jurgena Dittmera i Martina Lehmanna, która niemal natychmiast rozeszła się w całym nakładzie i jest praktycznie nie do zdobycia. Wraz z jubileuszowym, oryginalnym katalogiem Pelikana, wydanym w 1938 roku, stanowią jedne z najcenniejszych pozycji w mojej podręcznej biblioteczce.

Szczegółowa historia firmy oraz wszystkie modele w ujęciu tabelarycznym wraz z opisem, okresami produkcji itd. - w sumie 188 stron w formacie większym od A-4 - poezja!

Monografie to jednak rzadkość. Od początku historii pióra wiecznego powstało grubo ponad 200 publikacji książkowych na ten temat, z których znakomita większość dotyka problemu przekrojowo, mniej lub bardziej ogólnie. Dlatego wyśmienitym uzupełnieniem książek są katalogi domów aukcyjnych (Christie's, Bonhams, Philips, Bloomsbury) oraz "Domu Piór" Battersea (na górnym zdjęciu), gdzie oprócz świetnych zdjęć czasami można znaleźć ciekawe opisy, wykraczające poza nazwę modelu, rok produkcji i cenę.

Najciekawsze historie i najgłębsze rozważania, poza monografiami, znaleźć można w czasopismach tematycznych typu PenWorld, Stylus, Pennant czy Wes Journal, żeby wymienić tylko anglojęzyczne. Prekursorem ich wszystkich był Pen Fancier's Magazine, wydawany od 1977 do 1998 roku przez Judie i Cliffa Lawrence'ów.

Historia firmy Waterman jest jedną z najepiej poznanych dzięki zachowanym i przez lata eksplorowanym dokumentom w postaci reklam, katalogów, wzmianek i artykułów prasowych oraz firmowej korespondencji i publikacjom "Pen Prophet", a przede wszystkim dzięki determinacji ludzi, którzy chcieli ją poznać.

Ta najstarsza z "Wielkiej Czwórki" firma została założona prze Lewisa Edsona Watermana w 1883 roku, który szczęśliwie dla następnych pokoleń przyszedł na świat 20.10.1836 roku.
Powtarzana niemal przez wszystkie źródła legenda głosi, że ispiracją do stworzenia pierwszego, prawdziwie funkcjonalnego pióra wiecznego był nieprzyjemny wypadek, którego Waterman doświadczył w trakcie wykonywania pracy aganta ubezpieczeniowego (po raz pierwszy ta historia została opisana w Harper's Magazine w 1905 roku). Otóż przy okazji podpisywania ważnego i intratnego kontraktu na polisę, zakupione wcześniej przez Watermana pióro odmówiło współpracy i wylało z siebie całą zawartość na rozłożone dokumenty. Pomimo tego, że Waterman natychmiast pobiegł przygotować nowe, klient uznał to zdarzenia za omen i podpisał umowę z innym przedstawicielem. Traumatyczne doświadczenie wyzwoliło w Watermanie iskrę geniuszu i po kilku latach pracy zaowocowało patentem (12.02.1884), który stał się swoistym kamieniem węgielnym dla całej późniejszej gałęzi produkcji pt. pióro wieczne.

zdjęcie: Gary Lehrer - kompilacja (www.gopens.com)

Waterman 14 Night&Day, eyderopper (zakraplacz) rmhr, c.1912 (Unikat)

Wszystkie wczesne Watermany są bardzo cenne z kolekcjonerskiego punktu widzenia, z użytkowego również - wyśmienite, flexowe stalówki, które dostarczane były przez Mabie Todd i później Aikin Lambert.

Lewis Edson Waterman umiera 1 maja 1901 roku - New York Times, a firmę przejmuje jego bratanek Frank D. Waterman.

Przyglądając się bliżej modelom piór, które dziś określane są mianem "kultowych" (podziwianych, namiętnie kolekcjonowanych, poszukiwanych) dochodzę do jednego wniosku: albo były przez ówczesnych niedocenione/niezauważone (mniejsza z powodami), co w następstwie przełożyło się na relatywnie niską/bardzo niską sprzedaż (Waterman Patrician, Eversharp Doric, Eversharp Coronet, Conklin Nozac) i ich dzisiejszą rzadkość, albo sprzedały się w takiej ilości, że same liczby wystarczają jako przepustka do legendy. W tej drugiej kategorii jest Parker 51 i .... Parker 51 i jeszcze .... Parker 51.
Żeby specjalnie nie przedłużać od razu się narażę i powiem, że nie należę do grona miłośników tego modelu i przy całym szacunku dla (jednak) jego nowatorstwa, rani on moje poczucie estetyki, którą to uwagą być może zadam kłam twierdzeniu, że pióro ma tylko pisać. Otóż wg mnie nie tylko.
W opozycji stoją miłośnicy obłości, dla których być może moje ulubione, kanciate Art Deco jest "fe" i może pretendować do orderu brzydoty - i tak jest dobrze i nie ma się nad czym rozwodzić - gdzie idzie o gust, najczęściej uczucia letnie siedzą przed TV i oglądają Agrobiznes.

Parker 51 Presidential, 1956, złota (9Ct) koszulka i skuwka, sygnowana na korpusie i na klipsie, Aeromatic

To nawet ładne, prawda? Beznamiętny, jednokolorowy plastik zastąpiony złotem, cyzelowanym falistymi liniami (wave pattern). Rzadkość, do tego potwornie droga, no i te zaokrąglenia, jak w torpedzie.

j.w. - z widocznym systemem Aero (jego zewnętrzną częścią)



j.w. - stalówka OBB (rzadkość w tym rozmiarze)

Parker 51 został zaprezentowany w 51 roku istnienia firmy (stąd nazwa). To, co przede wszystkim wyróżniało to pióro na tle wcześniej produkowanych modeli, to z pewnością stalówka (jej kształt i wielkość) oraz sekcja (obsadka), skonstruowana w ten sposób, żeby tę małość stalówki ukryć. Do 1948 roku Parker 51 był zaopatrzony w system Vacumatic (Vac), który wcześniej był już przez wiele lat wykorzystywany przez firmę w modelu Parker Vacumatic. W tym kontekście pierwsze egzemplarze nie wniosły niczego nowego.

anatomia P51 Vacumatic - "Pen Repair"; Jim Marshall, Laurence Oldfield; Reeds Ltd 2008, str.68

Z mojego punktu widzenia na sekcji/obsadce kończą się istotne nowości, bo zarówno idea nasuwanej skuwki nie jest w historii pióra nowością - wczesne eyedroppery takowe posiadają, jak i idea całej metalowej skuwki - w latach 20'ych mamy metalowe pióra (tzw. all metal pens, w których brylował Wahl Eversharp), a później od 1936 roku takąż skuwkę w modelu Crest Sheaffer'a - również nie jest niczym oszałamiającym. Kształt wg mnie jest bardzo zbliżony do linii proponowanych w tym czasie przez Sheaffer'a, tylko z mniejszymi smukłościami.
Nowy materiał - plastik o wdzięcznej nazwie lucyt (Lucite), który na cztery dziesięciolecia (albo i dłużej) wyrugował z rynku wielokolorowość (jedynie angielskie firmy nie poddały się tej fali od razu i dzięki, głównie firmie Conway Stewart nie mamy w latach pięćdziesiątych ogólnoświatowej kolorystycznej monotonii), pewnie i jest wart odnotowania, tylko dla mnie akurat, nie w tym najbardziej pozytywnym sensie.

W 1948 roku pojawia się ta rewolucyjna zmiana - system aerometryczny (Aero). Wolę jednak podnosić dźwigienkę z boku korpusu niż całkowicie go rozkręcać, żeby napełnić pióro atramentem.

anatomia P51 Aero - "Pen Repair"; Jim Marshall, Laurence Oldfield; Reeds Ltd 2008, str.70

Podsumowując: kultowe - z pewnością, nowatorskie - w niektórych aspektach. Mnie nie zachwyca. Być może byłoby inaczej, gdyby nie było wyboru. Na szczęście dla mnie jest.

Parkera "51" można lubić bądź nie, może się podobać bądź budzić duże estetyczne wątpliwości, jest to jednak pióro, które zrewolucjonizowało rynek i wyznaczyło nowe trendy na prawie 40 lat. Przez cały (oficjalny) okres produkcji - 1940-1978 - sprzedano około 20 milionów egzemplarzy i choćby z tego wzlgędu jest absolutnym rekordzistą.

Najpopularniejsze i jednocześnie najbardziej "podrabiane" - kto z nas nie pamięta Hero lub innego Ksian-Ksionga? W zasadzie pod każdą szerokością geograficzną można znaleźć jakieś 51-podobne modele piór.

"Pióro z innej planety", jak je Parker reklamował w katalogu dealerskim z 1940 r., ten "Samolot bez skrzydeł" zapewnił Parkerowi sukces, którego chyba sam się nie spodziewał. Żaden inny model nie był produkowany przez tak długi czas i chociaż przez te bez mała 40 lat doczekał się wielu zmian, żadna z nich nie naruszyła jego pierwotnego charakteru.

zdjęcie: Autor - Gary Lehrer (www.gopens.com)

Vacumatic-filler (Vac) - 1940-1948

Modele tzw. Double Jeweled (z dwoma stożkami, na szczycie skukwi i na końcu korpusu - najrzadsze i najcenniejsze.

1 - 1941 - Black (aluminum jewels). Brushed Lustraloy "Wedding Band" - stalowa skuwka z wypukłą złotą obrączką.
 
2 - 1941 - Cedar Blue (aluminum jewels). Bardzo rzadki kolor - srebrna skuwka.

3 - 1943 - Buckskin (Tan). 1/10 16K pozłacana skuwka (naprzemienne gładkie i żłobkowane liniami panele).

4 - 1945 - Yellowstone (Mustard). 1/10 16K pozłacana skuwka (cała żłobkowana liniami).

5 - 1945 - Black. Komplet z ołówkiem. 1/10 16K pozłacana skuwka w rzadkim wzorze "Heritage"  (w równych odstępach jedno poprzeczne żłobkowanie).

6 - 1945 - Ołówek do kompletu z piórem Nr 5.

7 - 1945 - Yellowstone (Mustard). 14K złota skuwka w jednym z najrzadszych wzorów "Empire" (cyzelowane linie przywodzą na myśl Empire State Building).
 
8 - 1945 - Yellowstone (Mustard). 1/10 16K "Deluxe" pozłacana skuwka z naprzemiennymi z 9 równoległymi liniami i gładkimi panelami. Dolna obrączka ze wzorem typu szewron i kartuszem na monogram.

9 - 1945 - Black. 1/10 14K pozłacana skuwka (naprzemienne gładkie i żłobkowane liniami panele).

10 - 1946 - Black.Komplet z ołówkiem. 14K złota, gładka skuwka.

11 - 1946 - Ołówek do kompletu z piórem Nr 10.

12 - 1946 - Black. 14K złota skuwka o bardzo rzadkim wzorze tzw. "Scalloped Pattern" (przypominającym muszelki lub ząbki).

zdjęcie: Autor - Gary Lehrer (www.gopens.com)

13 - 1948 - Nassau Green. Komplet z ołówkiem. 14K złota skuwka "Empire".

14 - 1948 - Ołówek do kompletu z piórem Nr 13.

Parker 51 - Full Size - Vacumatic Filler (Vac)

15 - 1942 - Burgundy. Komplet z ołówkiem. 1/10 14K pozłacana skuwka (naprzemienne Pinstripe & Scalloped linie). Bardzo rzadki model.

16 - 1942 - Ołówek do kompletu z piórem Nr 15.
 
17 - 1942 - Black. Komplet z ołówkiem. 1/10 14K pozłacana skuwka (naprzemienne proste i zygzakowate linie). Rzadki model.

18 - 1942 - Ołówek do kompletu z piórem Nr 17.
 
19 - 1943 - Dove Grey. W całości cyzelowana liniami srebrna skuwka.

20 - 1944 - Black. cyzelowana liniami srebrna skuwka.

21 - 1944 - Ołówek do kompletu z piórem Nr 20.

22 - 1944 - Cordovan Brown. Stalowa skuwka z efektem tzw. brushed (matowym), szeroką, wypukłą obrączką cyzelowano horyzontalnymi liniami. Rzadszy model.
 
23 - 1944 - Ołówek do kompletu z piórem Nr 22.

24 - 1944 - Dove Grey. Stalowa, gładka skuwka z pozłacanym klipsem.

zdjęcie: Autor - Gary Lehrer (www.gopens.com)

25 - 1945 - Black. 1/10 16K pozłacana skuwka (naprzemienne proste i zygzakowate linie)
 
26 - 1946 - Cedar Blue. 1/10 16K pozłacana skuwka (w całości żłobkowana liniami)
 
27 - 1946 - Cedar Blue. 1/10 16K pozłacana skuwka (naprzemienne żłobkowane liniami i gładkie panele).
 
28 - 1946 - Cedar Blue. Gładka stalowa skuwka z pozłacanym klipsem.

29 - 1946 - Black. Stalowa, gładka skuwka z szeroką, wypukłą obrączką horyzontalnie cyzelowaną liniami.
 
30 - 1946 - Cedar Blue. 1/8 14K pozłacana skuwka w rzadkim wzorze "Heritage" (w równych odstępach jedno poprzeczne żłobkowanie)

31 - 1947 - Black. Gładka, stalowa skuwka z pozłacanym klipsem.
 
32 - 1947 - Black. Komplet. 1/10 16K pozłacana skuwka, w całości żłobkowana liniami.

33 - 1947 - Ołówek do kompletu z piórem Nr 32.
 
34 - 1948 - Dove Grey. 1/10 16K pozłacana skuwka (naprzemiennie żłobkowane liniami i gładkie panele).

35 - 1947 - Burgundy. Komplet. Stalowa skuwka z efektem brushed (matowa).

36 - 1947 - Ołówek do kompletu z piórem Nr 35.

zdjęcie: Autor - Gary Lehrer (www.gopens.com)

37 - 1947 - Black. Komplet. 1/10 14K pozłcana skuwka, w całości żłobkowana.

38 - 1948 - Ołówek do kompletu z piórem Nr 37.
 
39 - 1947 - Burgundy. Komplet. Stalowa skuwka z efektem brush (matowa).

40 - 1947 - Ołówek do kompletu z piórem Nr 39.

41 - 1948 - Black. Komplet. Stalowa skuwka z efektem brush (matowa).

42 - 1948 - Ołówek do kompletu z piórem Nr 41.
 
43 - 1948 - Demonstrator z przeźroczystego "Lucite" (lucytu). Stalowa skuwka z efektem brush (matowa).

Parker 51 - Full Size - Aerometric Fill (Aero)

 
44 - 1949 - Cocoa (tan). Komplet. 1/10 12K pozłacana skuwka (pięć łączących się ze sobą w jednym punkcie linii - "converge").

45 - 1949 - Ołówek do kompletu z piórem Nr 44.
 
46 - 1948 - Navy Grey. Gładka, stalowa (lustraloy) skuwka.

47 - 1949 - Plum. Komplet. Rzadki kolor. Gładka, stalowa (lustraloy) skuwka.

48 - 1949 - Ołówek do kompletu z piórem Nr 47.

zdjęcie: Autor - Gary Lehrer (www.gopens.com)

49 - 1949 - Cocoa (Tan). Komplet. 1/10 12K pozłacana, gładka skuwka.
 
50 - 1949 - Ołówek do kompletu z piórem Nr 49.

51 - 1950 - Black. 1/10 12K pozłacana skuwka (pięć łączących się ze sobą w jednym punkcie linii - "converge").
 
52 - 1950 - Black (England). 1/10 12K pozłacana (rolled gold) skuwka (pięć łączących się ze sobą w jednym punkcie linii - "converge").
 
53 - 1950 - Teal Blue. Gładka, stalowa skuwka z pozłacanym klipsem.
 
54 - 1950 - Dark Blue. 1/10 14K pozłacana skuwka w całości prążkowana.
 
55 - 1950 - Flighter - w całości (skuwka i korpus) stalowy (Stainless Steel).

56 - 1950 - Black. 1/10 14K pozłacana skuwka w całości prążkowana
 
57 - 1951 - Black. Gładka, stalowa skuwka.

58 - 1951 - Midnight Blue. Gładka, stalowa skuwka.
 
59 - 1951 - Burgundy. Komplet. 1/10 12K pozłacana skuwka (pięć łączących się ze sobą w jednym punkcie linii - "converge").

60 - 1951 - Ołówek do kompletu z piórem Nr 59.

zdjęcie: Autor - Gary Lehrer (www.gopens.com)

zdjęcie: Autor - Gary Lehrer (www.gopens.com)

Parker 51 - Demi Models - Vacumatic Fill (Vac) i Aerometric Fill (Aero)

72 - 1947 - Demi Vac, Burgundy. 1/8 14K pozłacana skuwka w całości prążkowana.
 
73 - 1947 - Demi Vac, Dove Grey. 1/8 14K pozłacana, gładka skuwka.
 
74 - 1948 - Demi Vac, Dove Grey. Komplet. Stalowa skuwka z efektem brush (matowa).
 
75 - 1948 - Ołówek do kompletu z piórem Nr 74.
 
76 - 1947 - Demi Vac, Black. 1/8 14K pozłacana skuwka w całości prążkowana.

77 - 1948 - Demi Vac, Dark Blue. 1/8 12K pozłacana skuwka w całości prążkowana.

78 - 1948 - Demi Aero, Cocoa (tan). Komplet. 1/10 12K pozłacana skuwka (pięć łączących się ze sobą w jednym punkcie linii - "converge").

79 - 1948 - Ołówek do kompletu z piórem Nr 78.
 
80 - 1948 - Demi Aero, Burgundy. Gładka, stalowa skuwka.
 
81 - 1948 - Demi Aero, Cocoa (Tan). Gładka, stalowa skuwka.
 
82 - 1950 - Demi Aero, Navy Grey. Gładka, stalowa skuwka.

83 - 1951 - Demi Aero, Teal Blue. Gładka, stalowa skuwka.

zdjęcie: Autor - Gary Lehrer (www.gopens.com)

Zadziwiające! Napełniłam pióro i bywało dziś ze mną tam i siam. Nie podróżowałam po Polsce, ale miało okazję się trochę potrząść. Nie przecieka! W związku z tym awansowało na jedno z tzw. podręcznych. Jedny minus tego rozwiązania jest chyba ten, że korpus jest równocześnie zasobnikiem na atrament i schowana stalówka jest w nim cały czas zanurzona. Po wysunięciu rzecz jasna nie grzeszy czystością, ale kto by się tam czepiał takiego dziadzia, tymbardziej, że cały ten "brud" ścieka wraz ze słowami na kartkę papieru.

Obiecane fotki:

Lubię pióra średnio duże i małe "bąble". Klasycznym przykładem takiego "bąbelka" jest model Sheaffer Tuckaway z lat czterdziestych (od 1941 roku), dlatego byłam bardzo mile zaskoczona, kiedy wzięłam pierwszy raz do ręki to pióro Moore'a, z circa 1900-1905 roku.
Niewielkie ale i nie cienkie, na swój sposób słodkie, choć może to nie wypada określać w ten sposób stulatka.

"bąbel" w całej krasie, z pozłacaną czapką na głowie

pióro z wysuniętą stalówką i bez skuwki na końcu ma raptem 8,7 cm

Patent był bardzo dobry, ale Moore nie miał środków, żeby pióro wyprodukować. Poszukiwania producenta przyniosły efekt w postaci współpracy z Francisem C. Brownem, który stał na czele firmy wytwarzającej pióra pod marką Caw.
Po sześciu latach panowie się rozstali i patent przeszedł na własność Browna.
W tym samym roku (1899) pewien bostoński biznesmen (Walter Cushing) rozpoczął działalność pod szyldem The American Fountain Pne Company. Firma ta odkupiła od Browna patent i z końcem 1899 roku rozpoczęła produkcję pióra o nazwie Non-Leakable Pen (Niecieknące Pióro).
Sprzedawało się dobrze, a ponieważ przylgnęła do niego nazwa Moore's Non-Leakable pen, Cushing w 1917 roku zmienił nazwę firmy na Moore Pen Company choć Melvin Moore nigdy z tą firmą nie miał nic wspólnego.

wyśmienita, flexowa stalówka - późniejsza od pióra - najprawdopodobniej wymieniona w serwisie firmy przez pierwszego właściciela

Ciekawe jak rozwiązali problem użycia nazwiska Moore'a, a może takiego problemu w ogóle nie było. Jednym z najbardziej spektakularnych przykładów walki o "nazwisko" była sprawa (w istocie dużo więcej niż jedna) sądowa pomiędzy Lewisem E. Watermanem a Arthurem A. Watermanem, ale to już zupełnie inna historia.

Żaden odręczny tekst tak naprawdę nie odzwierciedli wszystkich możliwości miękkiej stalówki, a przede wszystkim nie odda przyjemności, którą niesie pisanie takim piórem.

Pióro: Mabie Todd & Bard, eyedropper "Bayonet", BCHR, c.1900



Pióro: Waterman 452, Half Overlay "Basket", c.1925



Pióro: Waterman 0552 1/2, GF Overlay "art nouveau", c.1923

Nie wszystkie stare stalówki są flexowe, choć tych jest zdecydowanie najwięcej, szczególnie w piórach produkowanych do końca lat 30'ych. W samej kategorii "flex" można wyróżnić trzy podkategorie:
- super flex - bardzo miękka stalówka o linii F-BB (lub nawet do BBB)
- flex - miękka stalówka o linii F-B
- semi flex - średnio miękka stalówka o linii F-M
jeżeli za wyjściowy rozmiar przyjmiemy F.

zdjęcie: Flexowe stalówki: (od dołu) Waterman "Skywriter" by ALCO c.1932, semi-flex F; Waterman 0552 1/2 c.1923, flex M; Conklin Crescent c.1918 super-flex F.

zdjęcie: Stalówki typu flex, od lewej: Conklin, Waterman, Waterman "Skywriter".

Dodatkowo duże znaczenie ma także szerokość skrzydeł (im węższe tym większy flex) i boczny "frez" (im dłuższy tym większy flex).

zdjęcie: Stalówki typu flex, od dołu: Skywriter, Waterman, Conklin

Odpowiedź na pytanie 'ile jest flexa we flexie' nie jest jednoznaczna, zależy bowiem nie tyko od właściwości samej stalówki, ale także od preferencji i predyspozycji osoby piszącej. Ktoś, kto lubi mocniej przyciskać zostawi na kartce zupełnie inne ślady niż ktoś, dla kogo sam ciężar pióra jest wystarczającą siłą nacisku podczas pisania. Sam flex rzecz jasna nie jest nieograniczony - każda stalówka ma swój "punkt krytyczny", po przekroczeniu którego skrzydła nie wrócą do wyjściowej pozycji.

We wczesnym okresie działalności, podstawowymi artykułami piśmiennymi oferowanymi przez firmę były pióra maczane i ołówki, te drugie głównie w postaci ołówków teleskopowych i pencil-holderów (nie ma dobrego, polskiego określenia na pencil-holdery, inaczej zwane też cedar-holderami - jest to w zasadzie klasyczny, drewniany ołówek w płaskiej formie, noszony w specjalnym etui, najczęściej srebrnym, pozłacanym lub złotym). Pierwsze pióra wieczne tej firmy pojawiły się w sprzedaży na początku lat 90'ych XIX stulecia lub nieco wcześniej.

zdjęcie: Aikin Lambert, wczesny eyedropper, Plain GF, c.1895

Romans: Od 1897 roku Aikin Lambert jest jednym z głównych dostawców stalówek dla L.E. Waterman'a. Wszystkie stalówki typu "star nib" (z otworem powietrznym w kształcie gwiazdy), jedne z najbardziej cenionych przez kolekcjonerów, obecne w piórach Waterman'a wyprodukowanych w latach 1897-1902 były dostarczane właśnie przez firmę Aikin Lambert. Związki pomiędzy obiema tymi firmami zacieśniły się jeszcze bardziej w 1902 roku, w którym Frank D. Waterman, przejmując częściowo kontrolę nad firmą, zrobił z niej podstawowego i jedynego producenta stalówek dla marki Waterman.

Aikin do początku lat  30'ych  XX w. produkował własne pióra wieczne. Wczesne eyedropper'y, często pięknie zdobione, przypominają pióra Waterman'a z analogicznego okresu. Nie jest wykluczone, że oprócz stalówek, Waterman zamawiał u Aikin'a także niektóre wzory koszulek (overlay). W latach 1920-1928 powstaje jedna z ładniejszych linii Aikin'a - Mercantile.

zdjęcie: linia Mercantile - od lewej: Jade Green, BCHR, Blue & White

Małżeństwo: Nie znam dokładnych powodów, mogę jedynie przypuszczać jakie wydarzenia miały wpływ na schyłek i w pewnym sensie upadek tej wspaniałej firmy. Potężny bum na pióra, który rozpoczął się na początku lat 20'ych wymuszał na producentach łożenie bardzo dużych nakładów finansowych na reklamę, badania i innowacyjność. Wszystkie mniejsze firmy, a do takich należał Aikin Lambert, nie miały szans przetrwać.
W latach 1930-1932 Aikin produkuje pióra z "niższej półki" o nazwie Vis-O-Pen, wyposażone w stalową, zwykłą stalówkę. W 1932 roku Waterman całkowicie wchłania firmę robiąc w jej stronę ostatni ukłon w postaci modelu Waterman "Skywriter", który był produkowany przez niecały rok przez Aikin'a. I tak prawie 70-letnia historia tej firmy dobiegła końca.

zdjęcie: stalówki Aikin Lambert (drugi od lewej - maleńki eyedropper "The PET")

Przez długi czas przekonana byłam, że Aikin Lambert to jednoosobowa firma pana Lambert'a, o rzadkim imieniu Aikin. Potem trafiła do mnie piękna, wielka stalówka (No 9) do wczesnego pióra maczanego z imprintem J.C.Aikin, w której się rzecz jasna natychmiast zakochałam, bo kochliwa jestem strasznie, ale która jednocześnie wyzwoliła iskrę ciekawości, zaintrygowania, potrzeby przeprowadzenia śledztwa i dojścia prawdy.
Na temat tej firmy wiadomo stosunkowo niewiele. Nikt się chyba dotychczas nie zdobył na wejście do archiwów i odnalezienie szczegółowych informacji na temat jej losów. Ze strzępków danych udało mi się złożyć taką to historię:

źródło zdjęcia: "Victorian Pencils - Tools to Jewels", Deborah Crosby, Shiffer Publ. Ltd, 1998, str.156

James Cornelius Aikin urodził się 14 lipca 1840 roku w msc. Poughkeepsie w Stanie Nowy Jork. Pierwszą firmę w branży jubilerskiej założył w 1859 (J.C. Aikin & Co). Nie wiadomo od kogo nauczył się robić wyśmienite stalówki, pióra maczane, ołówki i tzw. pencil-holdery, ani kiedy dokładnie i w jakich okolicznościach poznał Henry'ego Lambert'a - wiadomo natomiast z całą pewnością, że współpraca obu panów zaowocowała powstaniem jednej z najbardziej rozpoznwalnych i najbardziej prężnych firm we wczesnym okresie historii pióra. Pod szyldem Aikin, Lambert & Co działała w latach 1864-1932. (cdn)

zdjęcie: Aikin Lambert, eyedropper w rzadkiej koszulca "Golpheresque", c.1913-1918

Zadziwiające, a może nawet wydać się śmieszne (kto wie), jak bardzo można sobie ukochać przedmiot. Jeden, dziesięć, sto, tysiąc, setki tysięcy i miliony tych samych z pozoru, a jak innych. I jak wdzięcznych.
Pióra zawsze wchodzą ze mną w interakcję. To niesamowite. Biorę do ręki, napełniam atramentem i dotykam końcówką stalówki - na której lśni irydowe ziarno - do dziewiczej kartki papieru i za każdym razem nie mogę oprzeć się wrażeniu, że ten z pozoru martwy kawałek celuloidu/kauczuku/metalu czy czegokolwiek innego, z czego jest wykonany, żyje. Oczywiście jego życie jest moim życiem, jego atramentowy krwiobieg i niewidzialne serca bicie jest nierozerwalne z taktem mojej myśli - głośnej słowem lub bezmiarem mojej ciszy.



foto: Waterman 14 Night&Day, eyderopper (zakraplacz) rmhr, c.1912.

Z kochanych te najstarsze są najbardziej ukochane. Te, które wiele widziały i częstokroć wiele przeszły - mądre, dostojne i jedncześnie najbardziej wdzięczne, gdy pozwoli im się zasmakować życia na nowo.
Osobiście za najciekawszy uważam wczesny okres produkcji, kiedy "intryga" dopiero się zawiązuje a głównych bohaterów mnoży każdy nowy dzień, ale ich późniejsze perypetie mogą być równie fascynujące. Pióra współczesne ze wszystkich interesują mnie najmniej. Nie, żeby zaraz wcale, ale to już nie to samo.



foto: wczesny eyedropper nieznanego producenta (c.1890) - sekcja(obsadka), spływak (under-over feeder), stalówka.

Nie wiem jak ten projekt będzie się rozwijał, mam nadzieję, że będzie i że polubicie te pisadła i ich historię.





Tagi: waterman night and day, eyedropper